23 İYUL- AĞDAM RAYONUNUN İŞĞAL GÜNÜDÜR.

agdam_ay

23 İYUL- AĞDAM RAYONUNUN İŞĞAL GÜNÜDÜR

Ağdam rayonu 1930-cu ildə təşkil edilmişdir. Rayonun sahəsi 1094 km2 olamaqla relyefi əsasən düzənlik, qismən dağlıqdır. Ağdam rayonu Qarabağın mərkəzində, Qarabağ dağ silsiləsinin şimal-şərq ətəklərində, Kür-Araz ovalığının qərbində yerləşir. Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarının işğalına başladığı müharibəyə ilk olaraq məhz Ağdam rayonu cəlb olunmuş, hadisələrin ilk günlərindən ən böyük ağırlıqlar Ağdam rayonunun və əhalisinin üzərinə düşmüşdür.
1993-cü il iyul ayının 23-dən Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin işğalı altındadır. İşğaldan öncə Ağdam rayonunda ət kombinatı, şərab zavodu, konserv zavodu, barama toxumu zavodu, xalça fabriki, mexanikləşdirilmiş çörək zavodu, avtomaşınlara texniki xidmət stansiyası, məişət xidməti kombinatı, elektrik şəbəkəsi müəssisəsi, dəzgahqayırma zavodu mövcud idi. Eləcə də, kənd təsərrüfatı texnikumu, Kənd təsərrüfatının mexanikləşdirilməsi və elektrikləşdirilməsi texnikumu, Musiqi və tibb texniki peşə məktəbləri , yeddi orta məktəb, bir səkkizillik məktəb, beş məktəbdənkənar uşaq müəssisəsi, bir uşaq bağçası, dörd körpə evi var idi. Ölkəşünaslıq muzeyi , Çörək muzeyi , üç kitabxana, Mədəniyyət evi, Kinoteatr, Xanoğlu türbəsi (Qarabağ xanı Pənahəli xanın imarəti (18-ci əsr), səkkiz xəstəxana erməni işğalçıları tərəfindən dağıdılmış viran edilmişdir. Dövrünün ən füsunkar rayonlarından olan Ağdam
İşğal olunmuşdur – 1993-cü il 23 iyul Ərazisi – 1154 km2 Əhalinin sayı – 158000 Şəhid olmuşdur – 538. Əlil olmuşdur – 587
Erməni işğalçıları tərəfindən dağıdılmış, yandırılmış və talan olunmuşdur:
Sənaye və tikinti obyekti – 48
Mədəni-məişət obyekti – 598
Qəsəbə və kənd – 122
Tarixi abidə – 27
Dövlət dram teatrı

BMT Təhlükəsizlik Şurası (Təhlükəli Şurası) 1993-cü il iyulun 29-da Ağdamın işğalını pisləyən və işğalçı ordunun işğal etdiyi əraziləri qeyd-şərtsiz olaraq tərk etməsini tələb edən 853 №-li qətnamə qəbul etdi. Lakin beynəlxalq birliyin təcavüzkara qarşı sərt tədbirlər görməməsi səbəbindən həmin qətnamə bu günə qədər yerinə yetirilməmişdir.

Müəllif:  Mayisə Əsədulla Əliyeva

Advertisements

Yağış yağır – Zaur Ustac

13716187_866600963473044_6709336779849909518_n

Yağış yağır

Yağış yağır.
Göydən yerə nur çilənir,
qətrə-qətrə,
damcı-damcı,
şırıl-şırıl…
Elə bilki,
qətrə-qətrə
göydən yerə paklıq enir,
damcı-damcı
saflıq enir,
şırıl-şırıl
insanların günahların, şübhələrin
yumaq üçün tələsir…
İldırımlar çaxıb keçir,
dəstə-dəstə,
lopa-lopa,
topa-topa…
Dümağ, qara
buludlar da axıb keçir.
İldırımlar şaqqıldayıb, çaxır göydə,
Yerdə, bəzi nanəciblər qorxur bundan.
ildırımlar ürəklənir sanki, bundan
daha güclü, qorxunc səslə şaqqıldayır,
hədələyir….
qansızları,
arsızları,
barsızları…
Bu dünyaya yamaq olan,
O. dünyaya yaramayan,
Hər cür alçaq, fərsizləri….
Fəzaların bağrın dələn,
gur səsiylə,
rişələrlə
ildırımlar deyir sanki,
ey mürvətsiz, binəvalar,
az zülm edin insanlara…..
Vaxt olar ki,
gömülərsiz torpaqlara….
Qorxun yerdən,
qorxun göydən,
Nəhayətdə qorxun məndən!!!
Topa-topa buludlar da axıb gedir,
qətrə-qətrə,
damcı-damcı,
şırıl-şırıl,
yer üzünə enmək üçün;
məsalınlı,
qəlbigeniş,
safdiləkli,
insanların gen qəlbinə dolmaq üçün….
Məsalnından öpmək üçün….
Onun nəcib əməlinə,
O, Göylərin “ÇOX SAĞOLUN” yetirməkçün….
30.05.1992.(18:00) Ağdam – Yusifcanlı.

Vahid ÇƏMƏNLİ: ANA şeiri.

vahid

ANA 

Bir an gecikəndə bənövşə kimi,
Doqqazın ağzında bitirdin, ana.
Bir ′′ana′′ deyəndə, əvəzində sən,
Yüz dəfə ′′can′′ deyə öpürdün, ana.

Beşiyim başında qaldın yuxusuz,
Qoymadın böyüyəm hissiz, duyğusuz,
Böyüdə-böyüdə məni qayğısız,
Özün gəncliyini itirdin, ana.

Nə toyda şad oldun, nə də düyündə,
Unutdun ətrini gül-çiçəyin də,
Bu qədər qayğını zərif çiyində,
Bilmədim, nə təhər götürdün, ana?

Vahidəm, sinəmdə dağ neçə-neçə,
Qarışdı gözümdə gündüzlə gecə,
Mən səni dünyadan aparım necə?
Sən məni dünyaya gətirdin, ana.

Müəllif: Vahid ÇƏMƏNLİ.

ƏJDƏR ƏLİZADƏ: NEYLƏRƏM Q Ə Z Ə L.

əjdər.

NEYLƏRƏM

Gülüm, səndən də gözəl bir özgə yarı neylərəm,
Qəmzəsiynən qəlb yaxan nazlı nigarı neylərəm.

Ey deyən ğeyrə gər ölsəm, əsla vermərəm könül,
Sən qızıl gül, mən də bülbül, söylə, xarı neylərəm.

Vəfalı sevgilinəm, məndən cəfa gördünmü heç,
Ağarmış saçlara naməhrəm tumarı neylərəm.

Şad və qəmgin günlərində həmdəm oldum mən sənə,
Sənə qəmküsarikən başqa qəmxarı neylərəm.

El bilir dərd əhliyəm, qəm oxuyardım hər zaman,
Səsi batmış bir neyəm, gur səsli tarı neylərəm.

Əjdərəm, şaxta vurub can evimi, donmadayam,
Ömrümün qış fəslidir, qar üstdən qarı neylərəm.

16.07.2017 10:57

Müəllif: Əjdər Əlizadə

Zaur USTAC: – ANA şeiri

ana

ANA

Beşiyim üstündə layla çalanım,
Gözümün işığı, dirəyim, ANA!
Dünyalar durduqca, yaşayasan sən,
Düşünən beyinim, ürəyim, ANA!

* * *

Dünya yaranışdan Həvva anamız,
Anadır, bacıdır qol-qanadımız,
Özün demişdin ki, deyil babımız,
Gör, nəyin dərdini çəkirsən , ANA!

* * *

Heç fikir eləmə oğul sarıdan,
Oğlunu bəxş etdi ulu Yaradan,
Mərdlərə təsəlli olmaz nigardan,
Vətənçün böyütdün oğlunu, ANA!

* * *

Vaxt olar; baharda, açanda güllər,
Yaxud da qocalar dadanda nübar,
Sənin də üzünə təbəssüm qonar,
Qayıdacaq oğlun, cəbhədən, ANA!

22.04.1995. Marağa.

Müəlif: Zaur Ustac
© Zaur USTAC,2017. Bakı.
WWW.YAZARLAR.AZ və WWW.USTAC.AZ
#zaurustac

Vahid ÇƏMƏNLİ: AĞDAMIM, AĞDAMIM…

vahid

ÇAĞDAŞ  AĞDAM  ƏDƏBİ  MÜHİTİNİN  NÜMAYƏNDƏLƏRİ  SİLSİLƏSİNDƏN:

 

 

Yadına düşəcəyəm…

 

Riyaziyyat müəllimi
Tez-tez “Vahid” deyəcək.
Dostlar məni anacaq,
Dostlar köks ötürəcək,
Yadına düşəcəyəm.

Küçə dardı, sığmayır
Bura qoşa adamlar.
Bəs hardadı görəsən,
Küçənin darlığından
Eyləyən giley-güzar.
Küçənin ortasında,
Donub, sanki bir xəyal-
Qoşa addım səsini
Dinləyərsən nitqi lal…
Küçənin daş yaddaşı
Varaqlanar küləklə.
Bir vaxt “çıx get” deyərkən,
Mən çevrilib gedəndə,
Sönən ayaq səslərim
Yenə həmin ahənglə
Səslənəcək ürəkdə,
Yadına düşəcəyəm…

Yasəmən budağına
Yenə quşlar qonacaq.
Bahar təbəssümünlə
İsinən tər ləçəklər,
Həsrətli ahlarından
Alışacaq, yanacaq.
Çox sevdiyin gözlərin
Bulud kimi dolacaq.
Əksim üstə göz yaşın
Zərif naxış salacaq,
Yadına düşəcəyəm.

Arabir darıxanda,
Gəzməyə çıxacaqsan.
Baharda yarpaqlarda,
Qışda bəyaz qarlarda
Əksinə baxacaqsan.
Bəzən körpə uşaq tək,
Dodağını büzərək
Hara boylanacaqsan?
Baxıb xoşbəx halına
Güləcəyəm doymadan…
Mən ki az-az gülərdim,
Qaraqabaqdım yaman,
Xəyalına duman tək
Qonacağam bircə an,
Yadına düşəcəyəm.

Gözlərindən qızartı
Çəkən əlvan üfüqlər,
Günəşin batdığını
Sənə verəcək xəbər.
Günəşın qayıtmağı
Bir də qaldı sabaha.
Bir axşam Günəş kimi
Batsam da üfüqlərdə,
Sabah yenə Günəş tək
Gələn deyiləm daha.
Sən də qəlbində ümid
Ta gözləmə sübhədək,
Səhər mənsiz gələcək,
Günəş mənsiz gələcək,
Yadına düşəcəyəm,
Yadına düşəcəyəm…

 

 

 

Hər kiməm, beləyəm…

Hər kiməm, beləyəm, öz aləmim var,
Bir tufan çağlayır içimdə mənim.
Durub boylanıram yar gələn yola,
Od tutub alışır içim də mənim.

Fərqi yox yolların enişi, diki,
Gedirəm boz gurd tək, bir aslan təki,
Sözdən bal çəkirəm, yüküm bal yükü,
Bal verir arım da, beçəm də mənim.

Vətənim ürəyim, vətənim qalam,
Nə qədər xam yerdə hələ iz salam…
İnana bilmərəm yollarda qalam,
Səliqə-səhman var köçümdə mənim

Dəli Çəmənliyəm, ürəyim dolu,
Basaram bağrıma mən sağı, solu,
Getdiyim Haqq yolu, ədalət yolu,
Yollar Tanrınındı, seçim də mənim!

Baxıram göy üzü sanki bir ayna,
Qardaşım, yaxşı bax yollara, dayna…
Könlünü şad elə, qol götür oyna,
Ruhum var bu ölçü-biçimdə mənim.

Yanar bir baxışla aşıqın canı.
Mərd ol, dözümlü ol, iradən hanı?
Dərdi ver dağlara, bir süz dörd yanı,
Qəmin də mənimdi, qəmçın də mənim!

Vahidəm, düşmərəm heç xam xəyala,
Ölərəm, kimsədən qalmaram dala.
Ömür köhlənimi çapım dördnala.
Yollarda çıxacaq dincim də mənim.

 

 

DOSTUM

Hesabdan əlasan, əhsən huşuna…
Baxmaram ömrünün cavan yaşına.
Dünyanın dərdini yığıb başına,
Mənə dərdini çək, deyirsən, dostum

Dağda dəyirmanın, xırmanda dənin,
Çəməndə naxırın, dəryada gəmin,
Özün də göylərdə – bala, nə qəmin?,
Niyə baş güzünə döyürsən, dostum?

Fikirdən, xəyaldan gərginəm, gərgin,
Bəxtimi özümdən saldınm didərgin,
Sevincdə keçəri, qəm də ötərgi,
Niyə ürəyini yeyirsən, dostum?

Çox da aciz bilmə məni ay dədə,
Yüz yerim ağrısa, alsam min zədə,
Çəkilən deyiləm mübarizədən,
Deyəsən qapımı “döyürsən”, dostum?

Dərd etmə özünə may belə getdi,
Xəzan belə gəldi, yay belə getdi,
Ömür belə gəldi, ay belə getdi,
Çatmazsan, dalınca yüyürsən, dostum.

Ömrə zinət verər hər şeyin safı,
Yaman çox uzatdıq deyəsən lafı,
Mən bir söz aşiqi, sən söz sərrafı,
Maşallah, dedikscə deyirsən, dostum…

 

Şirvanın…

Bu torpaqda bu yurdda,
Sabirin səsi yaşar.
Nəsimi ülviyyəti,
Səhhət həvəsi yaşar,
Xəqaninin, Seyyidin
Ölməz nəfəsi yaşar,
Od oğlu, od qızıdır
Hər övladın, Şamaxı.

Qucağı bol bəhrəli
Düzlərindən keçəndə,
Şeh qoxulu gülləri
Dəstələyib biçəndə,
Pirsaatın suyunu
Ovuşlayıb içəndə,
Sandım, axdı qanıma
Yanar odun, Şamaxı

Çiçək olar ürəyim
Pirqulu yaylağında,
Günəş olub yanaram
Dədəgünəş dağında,
Bir gilə üzüm yedim
Barlı üzüm bağında,
Damağımdan getmədi
Bu bal dadın, Şamaxı

 

Müəllif:  Vahid Çəmənli

Vahid Vahid

Vahid Gasimov

 

MÜƏLLİFİN ÖZ SƏSİ İLƏ  – Ağdam,səni düşündükcə. . .  ŞEİRİ:

Rafiq AĞDAMLI – CAN QARABAĞİM

aafag

ÇAĞDAŞ  AĞDAM  ƏDƏBİ  MÜHİTİNİN  NÜMAYƏNDƏLƏRİ  SİLSİLƏSİNDƏN:

 

CAN QARABAĞİM

YAMAN AĞİR DƏRDDİR VƏTƏN HƏSRƏTİ,
FİKRİMDƏN ÇİXMAYİR YURD, YUVAM QƏTİ,
BƏLALAR BÜRÜYÜB BU MƏMLƏKƏTİ,
ALOVLAR İÇİNDƏ HƏM SOLUM, SAĞİM,
İLLƏRDİR İNLƏYİR CAN QARABAĞİM.

ARZULAR PUÇ OLDU, ÖMÜR DƏRBƏDƏR,
HƏSRƏTİN İÇİNDƏ BİZİ BOĞUR SƏR,
YALANLAR, HİYLƏLƏR DÜŞMƏNDƏN BETƏR,
YURDSUZ XOŞ KEÇMƏYİR ÖTÜŞƏN ÇAĞİM,
İLLƏRDİR İNLƏYİR CAN QARABAĞİM.

DƏRDİN QƏLB SİZLADİR, BAŞİN DUMANLİ,
SƏNSİZ BİZ HEÇ NƏYİK NÖKƏRLİ, XANLİ,
YAŞAMAQ DEYİL Kİ, OLSAQDA CANLİ,
QOVRULDU, KÜL OLDU KÖKSÜNDƏ BAĞİM,
İLLƏRDİR İNLƏYİR CAN QARABAĞİM.

BOĞUR ÖZ İÇİNDƏ CƏHALƏT BİZİ,
YAMAN EYLƏDİLƏR HEY ALƏT BİZİ,
SİNDİRDİ, MƏHV ETDİ BU HALƏT BİZİ,
YÜKLƏNDİ ÜST-ÜSTƏ BELƏCƏ DAĞİM,
İLLƏRDİR İNLƏYİR CAN QARABAĞİM.

BİR İGİDİN ÖMRÜ KEÇİB ARADAN,
BAXMAQDAN BEZİBDİR GÖZÜM QARADAN,
TƏKCƏ ÜMÜD QALİB SƏNƏ YARADAN,
YA RƏBBİM KÖMƏK OL MƏHV OLSUN YAĞİM,
İLLƏRDİR İNLƏYİR CAN QARABAĞİM.

26.05.2017

Müəllif:  Rafiq Ağdamlı

VİDADİ AĞDAMLI – ” Vidadiyəm,viranə olubdu yurdum…” – ŞEİRLƏR.

VİDADİ AGDAMLI

ÇAĞDAŞ  AĞDAM  ƏDƏBİ  MÜHİTİNİN  NÜMAYƏNDƏLƏRİ  SİLSİLƏSİNDƏN:

BAXIRAM HALIMIZ BU GÜN YAMANDI

Ay köçkünlər,gəlin sizə söyləyim,
Baxıram halımız bu gün yamandı.
Yaman əli açıq olub vətənim,
Erməni kilsəsi pulsuz qaz aldı,
Baxıram halımız bu gün yamandı.

Ermənilər düşmən deyil,deyirlər
Düşmənimiz qan içəni bilirlər,
Yetimin evini gəlib sökürlər.
O,ev sökən qazı yaman payladı,
Baxıram halımız bu gün yamandı.

Mən daş tökdüm,bir ev tikəm körpəmə,
Neçə məmur gəldi o gün evimə,
Bildiriş verdilər mənim əlimə.
Bir otaqda günüm yaman qaradı,
Baxıram halımız bu gün yamandı.

Daşımı yığdılar,tez apardılar,
Məni el içində çox alçatdılar,
Üstümə qoçular ayaq açdılar.
Bilmirdim məmurun qoçusu vardı,
Baxıram halımız bu gün yamandı.

Vidadini çox sarsıltdı bu xəbər,
Deyəsən qırılır bu son ümüdlər,
Didərginə pulla verilir evlər.
Komitəmiz hara baxır,nə haydı?
Baxıram halımız bu gün yamandı.

 


 

NƏNƏM AĞU DEYİB,FƏRYAD EDİRDİ

Bu gecə yuxumda gördüm atamı,
Evimizdə oturmuşdu kədərli.
Gördüm o nurani qoca babamı,
Dağılan evində get-gəl edirdi,
Nənəm ağu deyib,fəryad edirdi.

Bağ-bağat yanmışdı,tüstülənirdi,
Körpə oğlum ata deyib gəzirdi,
Məzarıstan şumlanmışdı,yox idi.
Oyandım yuxudan,əlim əsirdi,
Nənəm ağu deyib,fəryad edirdi.

Açdım aynabəndi hər tərəf zülmət,
Yaman tapdanıbdı,namus həm qeyrət,
Atamın qəbrinə qalmışam həsrət.
Zülmətdən oğlumda əl eləyirdi,
Nənəm ağu deyib,fəryad edirdi.

İstədim mən qaçam zülmət içinə,
Dayandım babamın bir an səsinə,
O,silah almışdı qoca əlinə.
Qalxın ərənlərim,qalxın deyirdi,
Nənəm ağu deyib,fəryad edirdi.

Haçan alınacaq qisası yurdun?
Qeyrətin,vicdanın birdə namusun!
Vidadi,tutsanda sən haqqın yolun.
Çoxu haqsız olub ,dövran edirdi,
Nənəm ağu deyib,fəryad edirdi.


 

HAÇAN GÜLƏCƏKDİ ÜZÜMÜZ BİZİM?

Yenə də tənhalıq,yenə istirab,
Haçan güləcəkdi üzümüz bizim?
Talehin hökmüdü,əzab cəkirəm,
Boş qalıb nədənsə mənim əllərim,
Haçan güləcəkdi üzümüz bizim?

Yenə qılınc çəkir,zülmət üstümə,
Cin-şərtin görünür mənim gözümə,
Tənhalıq çökübdü qərib evimə.
Sığmır yerə-göyə bəlalı dərdim,
Haçan güləcəkdi üzümüz bizim?

Ya rəbb bu bəlamı,yoxsa intiqam?
Bununçünmü məni doğmuşdu anam?
Qovr edir sinəmdə bu dərdli yaram.
Otaq hövlak gəlir üstümə mənim,
Haçan güləcəkdi üzümüz bizim?

Ümüdlər içində ümüdsüz qaldım,
Xəzəl tək torpaqda düşüb saraldım,
Viranə çölləri gəzib dolandım.
Axtarır yarımı mənim gözlərim,
Haçan güləcəkdi üzümüz bizim?

Vidadiyəm,viranə olubdu yurdum,
Başqa bir dünyaya yönəlib yolum,
Dərdimə əlacı mən kimdən sorum?
Boş qalıb nədənsə mənim əllərim,
Haçan güləcəkdi üzümüz bizim?


 

ÇAQQALLAR ASLANA ƏDƏB ÖYRƏDİR

Hansı bir zamana gəlib cıxmışıq,
Çaqqallar Aslana ədəb öyrədir.
Cavanlıqdan qocalığa çatmışıq,
Uşaq ağsaqqala yolda göstərir.
Çaqqallar Aslana ədəb öyrədir.

Adət itib harınlaşıb çoxları,
Şeytan azdırıbdı bu insanları,
Çirkablı su basıb bütün yolları,
Qohum-qardaş bir-birini hey didir,
Çaqqallar Aslana ədəb öyrədir.

Ey tanrım qarşında qulam biləsən,
Bəlkə azğınlara bir dərs keçəsən.
Dağılır bu dünya axı deyəsən,
Axı illər keçir,ömürdə gedir,
Çaqqallar Aslana ədəb öyrədir.

Vidadi odlanır baxıb dörd yana,
Bilmir baş götürüb getsin hayana,
Qovrulur baxdıqca hey yana-yana.
Uşaq ağsaqqala yolda göstərir.
Çaqqallar Aslana ədəb öyrədir.

 

Müəllif:  Vidadi Ağdamli Şair